సైబర్ నేరగాళ్లు రోజురోజుకూ కొత్త పద్ధతులను అనుసరిస్తున్నారు. తాజాగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత వాయిస్ క్లోనింగ్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి వృద్ధులను టార్గెట్ చేస్తున్న మోసాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. పిల్లల గొంతును పోలిన స్వరంతో ఫోన్ చేసి.. ప్రమాదం జరిగిందని, పోలీసుల అదుపులో ఉన్నామని లేదా ఆసుపత్రిలో ఉన్నామని చెప్పి అత్యవసరంగా డబ్బులు పంపించాలని మోసగాళ్లు ఒత్తిడి తెస్తున్నారు.
కొన్ని సెకన్ల ఆడియోతోనే గొంతు క్లోన్
సోషల్ మీడియా వీడియోలు, యూట్యూబ్ క్లిప్పులు, వాట్సాప్ స్టేటస్లు, ఇతర ఆన్లైన్ కంటెంట్ నుంచి లభించే ఆడియోను ఉపయోగించి కృత్రిమంగా స్వరాన్ని రూపొందించే టెక్నాలజీ అందుబాటులోకి వచ్చింది. దీంతో అవతలి వ్యక్తి మాట్లాడుతున్న తీరు, స్వరం విన్నప్పుడు నిజంగానే తమ కుమారుడు లేదా కుమార్తె ఫోన్ చేస్తున్నారని తల్లిదండ్రులు భావించే ప్రమాదం ఉంది.
భయాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని మోసం
సాధారణంగా ఇలాంటి కాల్స్లో అత్యవసర పరిస్థితిని సృష్టిస్తారు. ఇప్పుడే డబ్బులు పంపాలి, ఎవరికీ చెప్పొద్దు అంటూ బాధితులకు ఆలోచించే అవకాశం ఇవ్వకుండా ఒత్తిడి చేస్తారు. ముఖ్యంగా అర్ధరాత్రి లేదా తెల్లవారుజామున ఫోన్ చేయడం ద్వారా భయాన్ని మరింత పెంచే ప్రయత్నం చేస్తారు. పిల్లలు క్రమం తప్పకుండా తల్లిదండ్రులకు డబ్బులు పంపే కుటుంబాల్లో ఈ తరహా మోసాలకు అవకాశం మరింత పెరగవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
కుటుంబంలో కోడ్ వర్డ్ పెట్టుకోండి
ఇలాంటి మోసాలను అడ్డుకునేందుకు ముందుగానే కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ఒక రహస్య సంకేత పదాన్ని నిర్ణయించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. సాధారణంగా ఉపయోగించని ప్రత్యేక పదాన్ని ఎంచుకుని, అత్యవసరంగా డబ్బులు అడిగే ఫోన్ కాల్ వచ్చినప్పుడు ఆ పదాన్ని చెప్పిన తర్వాతే స్పందించేలా నియమం పెట్టుకోవాలి. ఈ కోడ్ను బయటివారితో పంచుకోకూడదు. కొంతకాలానికి దాన్ని మార్చడం కూడా మంచిది.
రెండు కాల్స్ రూల్ పాటించాలి
పిల్లల నుంచి అత్యవసర కాల్ వచ్చిన వెంటనే డబ్బు పంపకూడదు. ఫోన్ కట్ చేసి, కాల్ చేసిన వ్యక్తి ఇచ్చిన నంబర్కు కాకుండా ఫోన్లో ఇప్పటికే సేవ్ చేసి ఉన్న పిల్లల నంబర్కు తిరిగి కాల్ చేయాలి. వారు స్పందించకపోతే మరో నమ్మకమైన కుటుంబ సభ్యుడిని సంప్రదించిన తర్వాతే తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
1930 నంబర్ గుర్తుంచుకోండి
మోసం జరిగి డబ్బు బదిలీ అయినట్లయితే ఆలస్యం చేయకుండా 1930 సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్కు ఫిర్యాదు చేయాలి. అలాగే cybercrime.gov.in ద్వారా కూడా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. బహిరంగ సోషల్ మీడియాలో ఎక్కువసేపు ఉండే వాయిస్ వీడియోలను పరిమితం చేయడం, అనుమానాస్పద కాల్స్లో వ్యక్తిగత లేదా బ్యాంకింగ్ వివరాలు వెల్లడించకపోవడం కూడా కీలకం. వృద్ధ తల్లిదండ్రులకు ఈ మోసం గురించి ముందుగానే వివరించి, కోడ్ వర్డ్ + రెండు కాల్స్ నియమం + 1930 అనే మూడు రక్షణ చర్యలను అలవాటుగా మార్చడం ద్వారా డీప్ఫేక్ వాయిస్ మోసాల ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు.