రెండు తలల పాము అని పిలవబడే రెడ్ శాండ్ బోవా నిజానికి రెండు తలలు కలిగిన పాము కాదు. దీని తోక భాగం గుండ్రంగా, తలను పోలి ఉండటంతో చూసేవారికి రెండు తలలు ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. అందుకే దీనికి “రెండు తలల పాము” అనే పేరు ప్రచారంలోకి వచ్చింది. శాస్త్రీయ నామం ఎరిక్స్ జోహ్ని. ఇది విషరహితమైన, మనుషులకు పెద్దగా ప్రమాదం కలిగించని పాము.
ఎక్కడ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది?
రెడ్ శాండ్ బోవా భారత ఉపఖండానికి చెందిన జాతి. భారత్తో పాటు పాకిస్థాన్, శ్రీలంకలో కూడా కనిపిస్తుంది. మన దేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా వంటి రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఇది ప్రధానంగా ఇసుక నేలలు, పొడి పొదల ప్రాంతాలు, వ్యవసాయ పొలాలు, రాళ్ల కింద, ఎలుకల బొరియల దగ్గర నివసిస్తుంది. నేలలో బొరియలు చేసుకుని జీవించడం దీనికి సహజ స్వభావం.
శరీర నిర్మాణం
ఈ పాము సాధారణంగా 60 నుంచి 90 సెంటీమీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు ఒక మీటర్ వరకు కూడా పెరగవచ్చు. దీని శరీరం దృఢంగా, లావుగా ఉంటుంది. తల చిన్నగా ఉండగా, తోక భాగం కూడా తలను పోలి ఉండటంతో రెండు తలలు ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఎరుపు-గోధుమ లేదా ముదురు గోధుమ రంగులో ఉండటం వల్ల దీనికి ‘రెడ్ శాండ్ బోవా’ అనే పేరు వచ్చింది.
జీవన విధానం
రెడ్ శాండ్ బోవా ఎక్కువ సమయం నేలలోనే గడుపుతుంది. పగటి వేళల్లో నేలలో లేదా రాళ్ల కింద దాక్కొని ఉంటుంది. సాయంత్రం నుంచి రాత్రి సమయంలో ఆహారం కోసం బయటకు వస్తుంది. ఇది చాలా నెమ్మదిగా కదిలే పాము అయినప్పటికీ, వేటాడే సమయంలో చాకచక్యంగా వ్యవహరిస్తుంది.
ఆహారం ఏమిటి?
ఇది పూర్తిగా మాంసాహారి. ప్రధానంగా ఎలుకలు, చిన్న బల్లులు, చిన్న పాములు, కప్పలు, పక్షుల పిల్లలు, చిన్న క్షీరదాలు వంటివి తింటుంది. వ్యవసాయ పొలాల్లో ఎలుకల సంఖ్యను తగ్గించడం ద్వారా రైతులకు పరోక్షంగా మేలు చేస్తుంది.
వేట ఎలా చేస్తుంది?
రెడ్ శాండ్ బోవా విషాన్ని ఉపయోగించి వేటాడదు. తన బలమైన శరీరంతో ఆహారాన్ని చుట్టేసి బిగించి, అది కదలకుండా చేసిన తర్వాత మింగేస్తుంది. ఈ విధానాన్ని కన్స్ట్రిక్షన్ అంటారు. ఈ పాము విషరహితమైనది. సాధారణ పరిస్థితుల్లో మనుషులపై దాడి చేయదు. ప్రమాదం అనిపిస్తే మాత్రమే తనను తాను రక్షించుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది. అందువల్ల దీనిని చూసి భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. రెడ్ శాండ్ బోవా గుడ్లు పెట్టదు. ఇది నేరుగా పిల్లలను కంటుంది. ఒకేసారి సాధారణంగా 4 నుంచి 12 వరకు పిల్లలు జన్మిస్తాయి. పుట్టిన వెంటనే పిల్లలు స్వతంత్రంగా జీవించడం ప్రారంభిస్తాయి. సహజ వాతావరణంలో సాధారణంగా 15 నుంచి 20 సంవత్సరాలు జీవిస్తుంది. సరైన సంరక్షణలో ఇంకా ఎక్కువకాలం జీవించే అవకాశం ఉంది.
కాటు వేస్తుందా..?
అవును, రెడ్ శాండ్ బోవా కాటు వేయగలదు. అయితే కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలు తెలుసుకోవాలి. ఇది విషపూరిత పాము కాదు. కాబట్టి దీని కాటులో విషం ఉండదు. సాధారణంగా మనుషులను వెంబడించి కాటు వేయదు. ఎవరైనా చేతితో పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు లేదా ప్రమాదం అనిపించినప్పుడు మాత్రమే ఆత్మరక్షణ కోసం కాటు వేయవచ్చు. దీని దవడలు చిన్నవి కావడంతో కాటు సాధారణంగా చిన్న గాయానికే పరిమితమవుతుంది. అయితే గాయం శుభ్రంగా ఉంచకపోతే ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
పర్యావరణానికి ఉపయోగం
ఈ పాము వ్యవసాయ భూముల్లో ఎలుకల జనాభాను నియంత్రిస్తుంది. దీంతో పంటలకు నష్టం తగ్గుతుంది. అందుకే ఇది రైతులకు మేలు చేసే పాముల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రకృతిలో ఆహార గొలుసు సమతుల్యతను కాపాడడంలో కూడా ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
మూఢనమ్మకాలు
రెడ్ శాండ్ బోవా గురించి అనేక మూఢనమ్మకాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. దీనిని ఇంట్లో ఉంచితే అదృష్టం వస్తుందని, ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయని, తాంత్రిక పూజల్లో ఉపయోగిస్తారని కొందరు నమ్ముతుంటారు. అయితే వీటికి ఎలాంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ఈ కారణాల వల్లే ఈ పాములను అక్రమంగా పట్టుకుని విక్రయించే ఘటనలు జరుగుతున్నాయి. భారతదేశంలో వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం కింద రెడ్ శాండ్ బోవాకు రక్షణ ఉంది. దీనిని పట్టుకోవడం, చంపడం, కొనుగోలు చేయడం లేదా విక్రయించడం చట్టవిరుద్ధం. ఇలా చేస్తే చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది.
రెండు తలల పాము అని పిలిచే రెడ్ శాండ్ బోవా అసలు విషపూరితమైనది కాదు. ఇది మనుషులకు హాని చేయని, రైతులకు ఉపయోగపడే అరుదైన పాము. మూఢనమ్మకాలకు లోనుకాకుండా ఈ జాతిని సంరక్షించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.