మెనోపాజ్ అనేది ప్రతి మహిళ జీవితంలో సహజంగా వచ్చే జీవసంబంధమైన దశ. సాధారణంగా 45 నుంచి 55 ఏళ్ల మధ్య రుతుస్రావం శాశ్వతంగా ఆగిపోవడాన్ని మెనోపాజ్గా పరిగణిస్తారు. అయితే కొంతమంది మహిళల్లో 40 ఏళ్లలోపే రుతువిరతి రావచ్చు. దీనిని అకాల (ముందస్తు) మెనోపాజ్ అంటారు. వైద్య నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యంపై మాత్రమే కాకుండా గుండె ఆరోగ్యంపైనా ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఒక మహిళకు వరుసగా 12 నెలల పాటు రుతుస్రావం జరగకపోతే, ఇతర వైద్య కారణాలు లేకుంటే ఆమె మెనోపాజ్లోకి ప్రవేశించినట్లు భావిస్తారు.
ఈ దశలో శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ హార్మోన్ స్థాయి గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ఈ హార్మోన్ గుండె, రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దీని తగ్గుదల వల్ల రక్తనాళాల స్థితిస్థాపకత తగ్గడం, అధిక రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు, పక్షవాతం వంటి సమస్యల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అకాల మెనోపాజ్తో పాటు కొన్ని జీవనశైలి అలవాట్లు కూడా గుండె ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు. అధిక బరువు, ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు పేరుకుపోవడం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, అధిక ఉప్పు మరియు జంక్ ఫుడ్ తీసుకోవడం, ధూమపానం, మద్యపానం, మానసిక ఒత్తిడి, తగినంత నిద్ర లేకపోవడం, మధుమేహం, అధిక కొలెస్ట్రాల్ వంటి అంశాలు ప్రమాదాన్ని మరింత పెంచుతాయి.
అధిక రక్తపోటును ఎలా నివారించాలి?
40 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత లేదా అకాల మెనోపాజ్ వచ్చిన మహిళలు రక్తపోటును క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోవాలి. రోజువారీ ఆహారంలో ఆకుకూరలు, పండ్లు, ధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలు, ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు చేర్చుకోవాలి. ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం, జంక్ ఫుడ్, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్, చక్కెర పానీయాలను తగ్గించాలి. ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నిమిషాలు నడక, యోగా, సైక్లింగ్ లేదా ఈత వంటి వ్యాయామాలు చేయడం మంచిది. ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు ధ్యానం, ప్రాణాయామం, తగిన నిద్ర కూడా అవసరం.
మెనోపాజ్ సమయంలో కనిపించే సాధారణ లక్షణాలు
రుతుచక్రంలో మార్పులు, ఆకస్మికంగా శరీరం వేడెక్కడం (హాట్ ఫ్లాషెస్), రాత్రిపూట చెమటలు పట్టడం, మానసిక స్థితి మార్పులు, నిద్రలేమి, యోని పొడిబారడం, ఎముకల సాంద్రత తగ్గడం, జ్ఞాపకశక్తి మరియు ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఇవి తీవ్రంగా ఉంటే తప్పకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. మెనోపాజ్ సహజ ప్రక్రియే అయినప్పటికీ, అకాల మెనోపాజ్ను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. క్రమం తప్పకుండా ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, శారీరకంగా చురుకుగా ఉండడం, వైద్యుల సూచనలు పాటించడం ద్వారా అధిక రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు వంటి సమస్యల ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు.