ఈ సమయంలో నెలసరి క్రమం మారడం, అకస్మాత్తుగా శరీరంలో వేడి పెరగడం, రాత్రిపూట అధికంగా చెమట పట్టడం, నిద్ర సమస్యలు, అలసట, చిరాకు, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. అయితే చాలామంది మహిళలు వీటిని వయసుతో వచ్చే సాధారణ మార్పులుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. కానీ ఈ దశలో శరీరంలో చోటుచేసుకునే మార్పులపై అవగాహన కలిగి ఉండటం ఎంతో ముఖ్యం.
పెరిమెనోపాజ్ అంటే ఏమిటి?
మెనోపాజ్కు ముందు ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరాన్ వంటి హార్మోన్ల స్థాయిల్లో హెచ్చుతగ్గులు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ పరివర్తన కాలాన్ని పెరిమెనోపాజ్ అంటారు. వరుసగా 12 నెలల పాటు రుతుస్రావం రాకపోవడాన్ని మెనోపాజ్గా పరిగణిస్తారు. దీనికి ముందు ఉండే హార్మోన్ల మార్పుల దశే పెరిమెనోపాజ్. పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణాల్లో నెలసరిలో మార్పులు ఒకటి. పీరియడ్స్ ముందుగా లేదా ఆలస్యంగా రావచ్చు. రెండు నెలసరుల మధ్య వ్యవధి పెరగవచ్చు. కొన్నిసార్లు కొన్ని నెలల పాటు నెలసరి రాకపోవచ్చు. అలాగే రక్తస్రావం పరిమాణం తగ్గడం లేదా పెరగడం కూడా జరగవచ్చు. అయితే ప్రతి క్రమరహిత నెలసరి పెరిమెనోపాజ్ వల్లే వస్తుందని భావించకూడదు. ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా దీనికి కారణం కావచ్చు.
అకస్మాత్తుగా శరీరంలో వేడి పెరగడం
పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో కొంతమంది మహిళలకు హాట్ ఫ్లాషెస్ ఎదురవుతాయి. ఎలాంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే శరీరంలో ఒక్కసారిగా వేడి పెరిగినట్లు అనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా ముఖం, మెడ, ఛాతి ప్రాంతాల్లో వేడి ఎక్కువగా అనిపించి, ఆ తర్వాత చెమట పట్టవచ్చు. నిద్రలో విపరీతంగా చెమట పట్టడం కూడా సాధారణ లక్షణాల్లో ఒకటి. దీనివల్ల రాత్రి పదేపదే మెలకువ రావచ్చు. ఫలితంగా నిద్ర నాణ్యత తగ్గి, మరుసటి రోజు అలసటగా అనిపించవచ్చు. పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో నిద్రపోవడంలో ఇబ్బంది కలగవచ్చు. కొంతమంది మహిళలు రాత్రి మధ్యలో తరచుగా మేల్కొంటారు. మరికొందరు ఉదయాన్నే నిద్ర లేచి తిరిగి నిద్రపోలేకపోవచ్చు. హాట్ ఫ్లాషెస్, రాత్రిపూట చెమటలు నిద్రకు మరింత ఆటంకం కలిగించవచ్చు. దీంతో చిరాకు, ఆందోళన, మానసిక స్థితిలో మార్పులు కూడా కనిపించవచ్చు.
నిద్రపోయినా అలసటగానే..
తగినంత సమయం నిద్రపోయినప్పటికీ రోజంతా అలసటగా లేదా శక్తిహీనంగా అనిపించవచ్చు. హార్మోన్ల మార్పులతో పాటు నిద్ర నాణ్యత తగ్గడం కూడా ఇందుకు కారణం కావచ్చు. పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో కొంతమంది మహిళలు బ్రెయిన్ ఫాగ్ను అనుభవించవచ్చు. అంటే ఏదైనా పనిపై పూర్తిగా దృష్టి పెట్టడం కష్టంగా అనిపించడం, విషయాలను గుర్తు చేసుకోవడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిల్లో మార్పుల కారణంగా కొంతమంది మహిళలకు యోని పొడిబారడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. దీని వల్ల లైంగిక సంపర్కం సమయంలో అసౌకర్యం లేదా నొప్పి కలగవచ్చు. ఇలాంటి సమస్యలు ఎదురైతే సిగ్గుపడకుండా వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
ఎప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి?
పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో హార్మోన్ల మార్పులతో పాటు వయసు, ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమ, నిద్ర వంటి అంశాలు కూడా బరువుపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందువల్ల బరువులో మార్పులు వస్తే ఆహారం, వ్యాయామం, నిద్రపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలి. మధ్య వయసు దాటిన తర్వాత మహిళలు కేవలం నెలసరిలో వచ్చే మార్పులపైనే కాకుండా ఎముకలు, గుండె, రక్తపోటు, బరువు వంటి అంశాలపైనా దృష్టి పెట్టాలి. కాల్షియం, ప్రోటీన్లు వంటి పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉండే సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, తగినంత నిద్రపోవడం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో ముఖ్యమైనవి. 35–40 ఏళ్ల వయసు నుంచే మహిళలు తమ ఆరోగ్యంపై మరింత అప్రమత్తంగా ఉండటం మంచిది. పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో కొన్ని మార్పులు సహజమైనవే అయినప్పటికీ, ప్రతి లక్షణాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అధిక రక్తస్రావం, అసాధారణ రక్తస్రావం, చాలా కాలం పాటు నెలసరి ఆగిపోయిన తర్వాత మళ్లీ రక్తస్రావం వంటి సమస్యలు కనిపిస్తే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. అలాగే హాట్ ఫ్లాషెస్, నిద్ర సమస్యలు, మానసిక స్థితిలో మార్పులు వంటి లక్షణాలు రోజువారీ జీవితాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నా వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.