ఆంధ్రప్రదేశ్లో మున్సిపల్ ఎన్నికలకు రంగం సిద్ధమవుతోంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికలు నిర్వహించేందుకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు త్వరలో ఎన్నికలు నిర్వహించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు ప్రారంభించింది. ఇప్పటికే 87 మున్సిపాలిటీలు, ఇతర పట్టణ స్థానిక సంస్థల పాలకవర్గాల గడువు పూర్తయింది. నవంబర్లో మరో 13 పాలకవర్గాల పదవీకాలం ముగియనుంది.
ఎన్నికల నిర్వహణకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేయాలని అధికారులను ఆదేశించింది. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘంతో సమన్వయం చేసుకుంటూ ఓటర్ల జాబితా, వార్డుల విభజన, రిజర్వేషన్లు, పోలింగ్ కేంద్రాలు తదితర అంశాలపై అధికారులు కసరత్తు చేస్తున్నారు. మరోవైపు గతంలో కోర్టు కేసుల కారణంగా 23 పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో ఎన్నికలు వాయిదా పడ్డాయి. ఈసారి వాటితో పాటు మిగిలిన పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు కూడా ఎన్నికలు నిర్వహించేలా ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళ్తున్నారు. ఎన్నికల తేదీ, పూర్తి షెడ్యూల్ ఇంకా అధికారికంగా వెలువడకపోయినా.. ఏపీలో పట్టణ రాజకీయ యుద్ధానికి ప్రభుత్వం గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చేసింది. ఈ ఎన్నికలు ఇప్పుడు మరింత ఆసక్తికరంగా మారాయి.
గతంలో..
గత మున్సిపల్ ఎన్నికలు జరిగినప్పుడు రాష్ట్రంలో వైసీపీ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది. 2021లో పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో వైసీపీ భారీ విజయాన్ని నమోదు చేసింది. కార్పొరేషన్ వార్డుల లెక్కలోనూ ఆ పార్టీ ఆధిపత్యం స్పష్టంగా కనిపించింది. 725 కార్పొరేషన్ వార్డులకు జరిగిన ఎన్నికల్లో వైసీపీ 619 స్థానాలు, టీడీపీ 79, జనసేన 7, బీజేపీ ఒక స్థానం గెలుచుకున్నాయి.
విశాఖపట్నంలో వైసీపీ 59, టీడీపీ 29 వార్డులు గెలుచుకోగా.. విజయవాడలో వైసీపీ 49, టీడీపీ 14, గుంటూరులో వైసీపీ 43, టీడీపీ 10 స్థానాలను దక్కించుకున్నాయి. అంటే అప్పట్లో పట్టణ ఓటరు వైసీపీకి ఎంత బలమైన మద్దతు ఇచ్చాడో ఈ ఫలితాలు చెబుతున్నాయి.
ఇప్పటి పరిస్థితి
2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీ–జనసేన–బీజేపీ కూటమి ఘన విజయం సాధించి అధికారంలోకి వచ్చింది. ఇప్పుడు అదే కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉండగా మున్సిపల్ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. దీంతో ఈ ఎన్నికలు కేవలం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలుగానే కాకుండా.. 2024లో కూటమికి వచ్చిన విజయాన్ని పట్టణ ఓటరు మరోసారి ధృవీకరిస్తాడా? లేదా అనే చర్చ సాగుతోంది.
ప్రస్తుత పరిస్థితులను చూస్తే కూటమికి అధికార బలం, ఎమ్మెల్యేలు–మంత్రుల నెట్వర్క్, 2024 ఎన్నికల ప్రభావం, టీడీపీ–జనసేన–బీజేపీ కలయిక కలిసొచ్చే అంశాలు. అయితే మున్సిపల్ ఎన్నికలను అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో పోల్చడం సరికాదు. అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాష్ట్రస్థాయి అంశాలు ప్రధానంగా ఉంటే.. మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో స్థానిక సమస్యలు, అభ్యర్థి వ్యక్తిగత ఇమేజ్, వార్డు సమీకరణాలు చాలా కీలకంగా మారతాయి.
ఏమడుగుతారు..
పట్టణ ఓటరు ఈసారి తన ఇంటి ముందు రోడ్డు ఎలా ఉంది? డ్రైనేజీ సమస్య పరిష్కారమైందా? తాగునీరు వస్తుందా? చెత్త సక్రమంగా తొలగిస్తున్నారా? వీధి దీపాలు వెలుగుతున్నాయా? తన కౌన్సిలర్ ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్నారా? అనే అంశాలను ముందుగా చూసే అవకాశం ఉంది.
అందుకే రాష్ట్రంలో ఎవరి ప్రభుత్వం అనే కంటే మా వార్డులో ఎవరు పనిచేస్తారనే ప్రశ్న స్థానిక ఎన్నికల్లో కీలకంగా మారవచ్చు.
సీట్ల పరీక్ష..
కూటమికి మరో ముఖ్యమైన పరీక్ష సీట్ల సర్దుబాటు. టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీ మూడు పార్టీలు కలిసి పోటీ చేస్తే ఓట్ల బదిలీ కూటమికి భారీ ప్రయోజనం కలిగించవచ్చు. కానీ ఒకే వార్డులో టికెట్ కోసం మూడు పార్టీల నాయకులు పోటీ పడితే అసంతృప్తి పెరిగే అవకాశం ఉంది. టికెట్ రాని నాయకులు రెబల్స్గా బరిలోకి దిగితే కూటమి ఓట్లు చీలే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే కూటమి వ్యూహంలో అభ్యర్థుల ఎంపిక అత్యంత కీలకం కానుంది. ప్రతి వార్డులో ఎవరు బలమైన నాయకుడు? ఎవరికీ వ్యక్తిగత ఓటు బ్యాంకు ఉంది? ఎవరు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంటారు? ఎవరి సామాజిక సమీకరణాలు అనుకూలంగా ఉన్నాయి? అన్న అంశాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
తెలుగుదేశం..
టీడీపీ ప్రధానంగా కూటమి ప్రభుత్వం చేపడుతున్న అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను ప్రచార అస్త్రంగా మార్చుకునే అవకాశం ఉంది. రోడ్లు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు. స్థానిక ఎమ్మెల్యేలు, మంత్రుల పనితీరు కూడా పరోక్షంగా ఈ ఎన్నికల్లో పరీక్షకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
జనసేన…
పవన్ కల్యాణ్ పార్టీకి కూడా ఈ ఎన్నికలు కీలకమే. 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కూటమి విజయానికి పవన్ కల్యాణ్ నాయకత్వం, జనసేన బలం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. ఇప్పుడు ఆ ప్రభావాన్ని వార్డు స్థాయిలో ఓట్లుగా మార్చుకోవడం జనసేనకు పరీక్ష. ముఖ్యంగా యువత, పట్టణ ఓటర్లలో పార్టీకి ఉన్న మద్దతును స్థానిక అభ్యర్థుల విజయంగా మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.
కమలం మదిలో…
బీజేపీకి కూడా పట్టణ ఎన్నికలు మరో సవాల్ విసరనున్నాయి. పట్టణ మధ్యతరగతి, వ్యాపార వర్గాలు, యువతలో ఉన్న మద్దతును కూటమి అభ్యర్థులకు మళ్లించడం ద్వారా తన పాత్రను పెంచుకోవచ్చు.
జగన్ పార్టీకి…
వైసీపీకి ఈ ఎన్నికలు పునరాగమనానికి తొలి పరీక్ష కానున్నాయి. 2021లో పట్టణాల్లో భారీ విజయాన్ని సాధించిన పార్టీ ఇప్పుడు ప్రతిపక్షంలో ఉంది. గతంలో గెలిచిన వార్డుల్లో తన పాత క్యాడర్ను తిరిగి యాక్టివ్ చేయడం, బలమైన స్థానిక నాయకులను ముందుకు తీసుకురావడం, కూటమి ప్రభుత్వంపై స్థానిక సమస్యల ఆధారంగా వ్యతిరేకతను పెంచడం వైసీపీ వ్యూహంగా ఉండొచ్చు.
కమ్యూనిస్టులు, కాంగ్రెస్కు మున్సిపల్ పోరు కీలకమే..
ఏపీ మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో కమ్యూనిస్టు పార్టీలు, కాంగ్రెస్ కూడా తమ ఉనికిని చాటుకునేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. వైసీపీ–కూటమి ప్రధాన పోటీగా మారినా.. కొన్ని పట్టణాల్లో వామపక్షాలు బలమైన అభ్యర్థులను బరిలోకి దించే అవకాశం ఉంది. స్థానిక సమస్యలు, కార్మికులు, పేదలు, మధ్యతరగతి అంశాలను ప్రచార అస్త్రాలుగా మలచుకోవాలని చూస్తున్నాయి.వామపక్షాలకు కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉన్న స్థానిక క్యాడర్ కీలకంగా మారనుంది.
హస్తం గుర్తుపార్టీ..
కాంగ్రెస్ కూడా పాత ఓటు బ్యాంకును తిరిగి కూడగట్టుకునేందుకు మున్సిపల్ ఎన్నికలను అవకాశంగా భావిస్తోంది. పట్టణాల్లో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఓటును తమవైపు తిప్పుకోవడంపై ఆ పార్టీ దృష్టి పెట్టనుంది. ముఖ్యంగా తాగునీరు, డ్రైనేజీ, పన్నులు, పారిశుద్ధ్యం, రోడ్ల సమస్యలను ప్రచారంలోకి తీసుకురానున్నాయి. కాంగ్రెస్ కూడా యువత, ఉద్యోగులు, పట్టణ మధ్యతరగతిని ఆకర్షించే ప్రయత్నం చేయనుంది. ప్రధాన పార్టీల ఓట్ల చీలికలో కమ్యూనిస్టులు, కాంగ్రెస్ పాత్ర కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది. గెలుపు కొద్దిమందిదైనా.. ఎవరి ఓట్లు చీల్చారన్నదే ఈ పార్టీల అసలు రాజకీయ ప్రభావాన్ని నిర్ణయించనుంది.
బీసీల జపం..
ఈ ఎన్నికల్లో మరో కీలక అంశం బీసీ రిజర్వేషన్. ప్రభుత్వం పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 33.33 శాతం రిజర్వేషన్తో ఎన్నికలు నిర్వహించేందుకు సిద్ధమవుతోంది. మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీలు, నగర పంచాయతీల్లో బీసీ రిజర్వేషన్లు అమలు చేయనున్నారు. ఇది అభ్యర్థుల ఎంపిక నుంచి పార్టీల ఎన్నికల వ్యూహం వరకు ప్రభావం చూపే అంశంగా మారనుంది.
బీసీ రిజర్వేషన్ అమలుతో అనేక వార్డుల్లో అభ్యర్థుల సమీకరణాలు మారనున్నాయి. ఏ వార్డు బీసీకి కేటాయిస్తారు? ఏ కేటగిరీకి రిజర్వ్ అవుతుంది? ఏ సామాజిక వర్గానికి చెందిన నాయకుడికి అవకాశం వస్తుంది? అన్నది రాజకీయ పార్టీలకు కీలకంగా మారుతుంది. ఇప్పటికే టికెట్లు ఆశిస్తున్న పలువురు నాయకులు రిజర్వేషన్ల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.
ఓటర్ల జాబితా..
ఎన్నికల ప్రక్రియలో ఓటర్ల జాబితా, వార్డుల విభజన కూడా కీలకమే. జనవరి 1, 2026ను అర్హత తేదీగా తీసుకుని ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. వార్డుల వారీగా ఓటర్ల జాబితాలు సిద్ధమైన తర్వాత ఎన్నికల పటం మరింత స్పష్టమవుతుంది. గతంలో కోర్టు కేసుల కారణంగా ఎన్నికలు జరగని 23 పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో కూడా ఈసారి ఎన్నికలు నిర్వహించేందుకు ప్రభుత్వం, ఎన్నికల సంఘం కసరత్తు చేస్తున్నాయి. దీంతో అక్కడ కూడా రాజకీయ కార్యకలాపాలు ఒక్కసారిగా ఊపందుకునే అవకాశం ఉంది.
ఎన్నికల ఖర్చు కూడా ఈ పోరులో కీలక అంశమే. పోస్టర్లు, బ్యానర్లు, ప్రచార వాహనాలు, సమావేశాలు, సోషల్ మీడియా ప్రచారం, కార్యకర్తల నిర్వహణ, పోలింగ్ రోజు బూత్ మేనేజ్మెంట్.. ఇలా అనేక రూపాల్లో అభ్యర్థులు ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే 2026 మున్సిపల్ ఎన్నికలకు తుది అధికారిక వ్యయ పరిమితిని ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించే వరకు నిర్దిష్ట మొత్తాన్ని అధికారిక పరిమితిగా చెప్పడం సరికాదు. అభ్యర్థులు ఎన్నికల సంఘం నిర్దేశించే పరిమితుల్లో ఖర్చు లెక్కలను నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఓటర్లను ప్రలోభపెట్టడం, నగదు లేదా ఇతర వస్తువులు పంపిణీ చేయడం వంటి చర్యలపై ఎన్నికల నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.
గెలుపు ఎటువైపు..
ఈ ఎన్నికల్లో గెలుపును నిర్ణయించేది ఒక్క అంశం కాదు. కూటమి ఓట్ల బదిలీ, వైసీపీ క్యాడర్ బలం, అభ్యర్థుల వ్యక్తిగత ఇమేజ్, స్థానిక సమస్యలు, బీసీ రిజర్వేషన్లు, రెబల్స్, ఎన్నికల ఖర్చు, పోలింగ్ రోజు బూత్ మేనేజ్మెంట్ అన్నీ కలిసి ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేయనున్నాయి.
ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో కూటమికే రాజకీయంగా పైచేయి కనిపిస్తున్నప్పటికీ.. 2021లో వైసీపీ సాధించిన పట్టణ ఆధిపత్యాన్ని పూర్తిగా విస్మరించలేం. ముఖ్యంగా బలమైన వ్యక్తిగత నాయకత్వం ఉన్న వార్డుల్లో వైసీపీ గట్టి పోటీ ఇవ్వగలదు. అదే సమయంలో కూటమి మూడు పార్టీల ఓట్లను సమర్థంగా కలిపి, రెబల్స్ను నియంత్రించి, బలమైన అభ్యర్థులను బరిలోకి దింపగలిగితే పట్టణాల్లో భారీ ఆధిపత్యం సాధించే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే ఈసారి మున్సిపల్ ఎన్నికలు కూటమి వర్సెస్ వైసీపీ పోరాటం మాత్రమే కాదు.. 2021లోని వైసీపీ పట్టణ బలం వర్సెస్ 2024లోని కూటమి రాజకీయ ప్రభావం మధ్య జరిగే పోరుగా చెప్పవచ్చు.
2021లో పట్టణ ఓటరు వైసీపీకి పట్టం కట్టాడు. 2024లో రాష్ట్ర ఓటరు కూటమికి అధికారం అప్పగించాడు. ఇప్పుడు అదే పట్టణ ఓటరు మరోసారి తీర్పు చెప్పబోతున్నాడు. కూటమి అధికార బలం, అభివృద్ధి నినాదంతో పట్టణ కోటను కైవసం చేసుకుంటుందా? లేక వైసీపీ తన పాత పట్టణ క్యాడర్ను తిరిగి కూడగట్టి కూటమికి షాక్ ఇస్తుందా? ఇదే ఇప్పుడు ఏపీ రాజకీయాల్లో ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న.
మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో ఓటరు పెద్ద పెద్ద సభల కంటే తన గల్లీని చూస్తాడు.. భారీ హామీల కంటే తన వార్డులో జరిగిన పనిని చూస్తాడు. పార్టీ పేరుకంటే తనకు అందుబాటులో ఉండే అభ్యర్థిని కూడా చూస్తాడు. అందుకే 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు.. కేవలం కౌన్సిలర్లు, కార్పొరేటర్ల ఎంపిక కాదు. ఏపీలో మారిన రాజకీయ సమీకరణాలకు పట్టణ ఓటరు వేసే కొత్త మార్కుల పరీక్ష కానుందనేది నిజం.