చిన్నతనంలో వేసే టీకాలతో వ్యాధుల నుంచి రక్షణ లభిస్తుందని చాలామంది భావిస్తారు. అయితే కొన్ని వ్యాక్సిన్ల రక్షణ కాలక్రమేణా తగ్గవచ్చు. మరికొన్ని టీకాలను పెద్దవారిగా ఉన్నప్పుడు కూడా తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా గతంలో టీకాలు పూర్తిగా తీసుకోని వారు, బూస్టర్ డోసులు మిస్ అయిన వారు తమ వ్యాక్సినేషన్ రికార్డును మరోసారి పరిశీలించుకోవడం మంచిది.
టెటనస్.. పెద్దల్లో బూస్టర్ డోస్ మిస్ అవుతున్నదా?
టెటనస్ నుంచి రక్షణ కోసం చిన్నతనంలో తీసుకున్న ప్రాథమిక టీకా సిరీస్ తర్వాత కూడా బూస్టర్ డోసులు అవసరం కావచ్చు. ముఖ్యంగా గాయాలు, కాలిన గాయాలు లేదా మట్టి, జంతువుల వ్యర్థాలతో సంబంధం ఏర్పడిన సందర్భాల్లో టెటనస్ టీకా చరిత్రను పరిశీలించడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. బూస్టర్ ఎప్పుడు అవసరమో గాయం స్వభావం, గతంలో తీసుకున్న టీకాల ఆధారంగా వైద్యుడు నిర్ణయిస్తారు. టీకా ఎప్పుడు తీసుకున్నారో గుర్తులేకపోతే వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది.
హెపటైటిస్-బి.. టీకాలు పూర్తిగా తీసుకున్నారా?
హెపటైటిస్-బి వైరస్ రక్తం, శుభ్రపరచని సూదులు, ఇతర శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ వ్యాధి కాలేయాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసి సిర్రోసిస్, కాలేయ క్యాన్సర్కు దారితీసే అవకాశం ఉంది. చిన్నతనంలో హెపటైటిస్-బి వ్యాక్సిన్ సిరీస్ పూర్తిగా తీసుకోని పెద్దలు వైద్యుడిని సంప్రదించి తమకు అదనపు డోసులు అవసరమా అనేది తెలుసుకోవాలి. అవసరమైన సందర్భాల్లో యాంటీ-హెచ్బీఎస్ పరీక్ష ద్వారా రోగనిరోధక స్థాయిని అంచనా వేయవచ్చు.
ఇవి కూడా చదవండి
న్యూమోకోకల్ వ్యాక్సిన్.. న్యుమోనియా నుంచి రక్షణ
న్యూమోకోకల్ బ్యాక్టీరియా వల్ల న్యుమోనియాతో పాటు ఇతర తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఉంది. వృద్ధుల్లో, మధుమేహం, దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు లేదా రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినవారిలో ఈ ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. ప్న్యూమోకోకల్ వ్యాక్సిన్ ఎవరికి, ఎప్పుడు ఇవ్వాలనే విషయం వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, గతంలో తీసుకున్న టీకాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల వైద్యుడి సలహాతో టీకా షెడ్యూల్ నిర్ణయించుకోవాలి.
ఇన్ఫ్లుయెంజా.. ప్రతి ఏడాది ఎందుకు?
ఫ్లూ లేదా ఇన్ఫ్లుయెంజా వైరస్ కాలక్రమేణా మారుతూ ఉంటుంది. అందుకే ఇతర కొన్ని వ్యాక్సిన్ల మాదిరిగా కాకుండా ఫ్లూ వ్యాక్సిన్ను సాధారణంగా ప్రతి ఏడాది తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారికి ఇన్ఫ్లుయెంజా వల్ల సమస్యలు తీవ్రంగా మారే అవకాశం ఉంది. వ్యాక్సిన్ ప్రతి రకమైన ఫ్లూను అడ్డుకోకపోయినా, తీవ్రమైన అనారోగ్యం, ఆసుపత్రి చేరే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
HPV వ్యాక్సిన్.. టీనేజ్ బాలికలకే కాదు
హ్యూమన్ పాపిలోమావైరస్ (HPV) కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లకు కారణమవుతుంది. ముఖ్యంగా మహిళల్లో గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్తో HPVకి బలమైన సంబంధం ఉంది. HPV వ్యాక్సిన్ ప్రధానంగా యుక్తవయసులో ఇవ్వడం వల్ల ఎక్కువ ప్రయోజనం ఉంటుంది. అయితే గతంలో టీకా తీసుకోని కొంతమంది పెద్దలకు కూడా వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితి ఆధారంగా టీకా ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. అందువల్ల అర్హత ఉన్నవారు వైద్యుడిని సంప్రదించి టీకా తీసుకోవచ్చా అనేది తెలుసుకోవాలి.
చికెన్పాక్స్ రాలేదా? వరిసెల్లా వ్యాక్సిన్ గురించి తెలుసుకోండి
చిన్నతనంలో చికెన్పాక్స్ రాని పెద్దలకు వరిసెల్లా ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. పిల్లలతో పోలిస్తే పెద్దల్లో ఈ వ్యాధి మరింత తీవ్రంగా మారే అవకాశం ఉంది. న్యుమోనియా, మెదడుకు సంబంధించిన సమస్యలు వంటి అరుదైన కానీ తీవ్రమైన సమస్యలు కూడా రావచ్చు. గతంలో చికెన్పాక్స్ రాని, వ్యాక్సిన్ తీసుకోని పెద్దలకు వైద్యుల సూచన మేరకు వరిసెల్లా వ్యాక్సిన్ ఇవ్వవచ్చు. ఇప్పటికే చికెన్పాక్స్ వచ్చినవారు మాత్రం వయస్సు పెరిగిన తర్వాత షింగిల్స్ (హెర్పిస్ జోస్టర్) వ్యాక్సిన్ అవసరమా అనే విషయాన్ని వైద్యుడిని అడిగి తెలుసుకోవాలి.
వ్యాక్సినేషన్ రికార్డును ఒకసారి చెక్ చేసుకోండి
చిన్నతనంలో టీకాలు తీసుకున్న తర్వాత పెద్దయ్యాక వాటి గురించి పట్టించుకోకపోవడం చాలామందిలో కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా బూస్టర్ డోసులు మిస్ కావడం లేదా బాల్యంలో టీకాల సిరీస్ పూర్తిగా తీసుకోకపోవడం వల్ల రక్షణలో లోటు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అందుకే మీ వద్ద ఉన్న పాత వ్యాక్సినేషన్ రికార్డులను పరిశీలించి, ఏ టీకాలు తీసుకున్నారో స్పష్టత లేకపోతే వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది. మీ వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, వృత్తి, ప్రయాణాలు, గతంలో తీసుకున్న టీకాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని వైద్యుడు అవసరమైన వ్యాక్సిన్లను సూచిస్తారు.