ఒకరోజు సాయంత్రం ఓ చిన్నారి స్కూల్ నుంచి చాలా కోపంగా ఇంటికి వచ్చింది. ముఖంలో బాధ, కళ్లలో కోపం కనిపిస్తున్నాయి. ఆమెను గమనించిన తాతయ్య దగ్గరకు పిలిచి ‘ఏమైంది తల్లీ? ఎందుకంత కోపంగా ఉన్నావు?’ అని అడిగారు. మనవరాలు బాధగా తాతయ్యతో ఇలా చెప్పింది. ‘తాతయ్యా.. నా క్లాస్మేట్ ఒక అమ్మాయి అందరి ముందు నన్ను తక్కువ చేసి మాట్లాడింది. నాకు ఆమె అంటే అస్సలు పడదు. ఆమెపై నాకు చాలా కోపంగా ఉంది. ఆమెను చూస్తేనే నాకు విపరీతమైన ద్వేషం కలుగుతోంది’ అని చెప్పింది. తాతయ్య చిరునవ్వు నవ్వారు.
‘సరేనమ్మా.. నీ కోపం నాకు అర్థమైంది. కానీ ఆ అమ్మాయి మీద నీకున్న ద్వేషం పోవాలంటే మనం ఓ చిన్న పని చేద్దాం.. రేపు స్కూల్కి వెళ్లేటప్పుడు ఒక ఖాళీ ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్, కొన్ని బంగాళాదుంపలు తీసుకెళ్లు’ అని చెప్పారు. మనవరాలు ఆశ్చర్యంగా చూసింది. ‘బంగాళాదుంపలా?’ అని అడిగింది. ‘అవును. నీకు ఎవరెవరంటే ఇష్టం లేదో, ఎవరి మీద కోపం ఉందో వారి పేరును ఒక్కో బంగాళాదుంపకు పెట్టి ఆ బంగాళాదుంపను బ్యాగ్లో వేసుకో. ఆ బ్యాగ్ను మాత్రం ఎప్పుడూ నీతోనే ఉంచుకోవాలి. స్కూల్కి వెళ్లినా, ఆడుకున్నా, నిద్రపోయినా అది నీ పక్కనే ఉండాలి. ఇలా ఒక వారం చేయాలి’ అని తాతయ్య చెప్పారు. తాతయ్య చెప్పినట్లే మరుసటి రోజు మనవరాలు ఓ బ్యాగ్లో బంగాళాదుంపలు వేసుకుంది.
తనకు కోపం ఉన్న ఆ క్లాస్మేట్ పేరుతో ఓ పెద్ద బంగాళాదుంపను, మరో ఇద్దరు ముగ్గురి పేర్లతో మరికొన్ని బంగాళాదుంపలను బ్యాగ్లో వేసుకుంది. మొదటి రోజు ఆమెకు అంతగా ఇబ్బంది అనిపించలేదు. రెండో రోజు కూడా అలాగే గడిచిపోయింది. కానీ మూడో రోజు నుంచి పరిస్థితి మారిపోయింది. బ్యాగ్లోని బంగాళాదుంపలు మెల్లగా కుళ్లిపోవడం మొదలైంది. వాటి నుంచి భరించలేని దుర్వాసన రావడం మొదలైంది. పైగా రోజంతా ఆ బ్యాగ్ను మోసుకెళ్లడం వల్ల ఆమె భుజం నొప్పి మొదలైంది. స్కూల్లోనూ, ఇంట్లోనూ, ఆడుకునేటప్పుడూ ఆ బ్యాగ్ ఆమెను వదలలేదు. చివరకు వారం పూర్తికాకముందే ఆమె తాతయ్య దగ్గరకు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్లింది. ‘తాతయ్యా.. ఇక నా వల్ల కావడం లేదు. ఈ బ్యాగ్ బరువును, ఈ దుర్వాసనను భరించలేకపోతున్నాను. ఎక్కడికి వెళ్లినా ఈ కంపు నన్ను వెంటాడుతోంది. దయచేసి ఈ బ్యాగ్ను తీసేయండి’ అంటూ ఏడ్చింది.
ఇవి కూడా చదవండి
తాతయ్య ఆమెను దగ్గరకు తీసుకుని ప్రేమగా ఇలా చెప్పారు.. ‘చూడు తల్లీ.. ఈ బ్యాగ్లోని బంగాళాదుంపలు ఎలా కుళ్లిపోయాయో చూశావు కదా. మన మనసు కూడా ఇలాగే ఉంటుంది’ మనవరాలు శ్రద్ధగా తాతయ్య మాటలు వింటోంది. ‘నువ్వు ఎవరినైనా ద్వేషిస్తున్నావంటే.. వాళ్లు చేసిన తప్పును ఒక కుళ్లిన బంగాళాదుంపలా నీ మనసులో మోస్తున్నావన్నమాట. ఆ ద్వేషం వల్ల అవతలి వ్యక్తికి ఎలాంటి నష్టం జరగదు. కానీ ఆ ద్వేషం, కోపం, బాధ అనే దుర్వాసన నీ మనశ్శాంతిని మాత్రం పాడు చేస్తుంది. నువ్వు ఆ వ్యక్తిని చూసిన ప్రతిసారీ ఆ సంఘటన గుర్తొస్తుంది. కోపం మళ్లీ పెరుగుతుంది. ఆ ఆలోచనలను మోస్తూ నువ్వే బాధపడతావు. కానీ అవతలి వ్యక్తికి నువ్వు ఎంత బాధపడుతున్నావో తెలియకపోవచ్చు కూడా’ మనవరాలు మౌనంగా తాతయ్య వైపు చూసింది.
‘ఎదుటివారు తప్పు చేస్తే అది వారి స్వభావం. కానీ వాళ్లు చేసిన తప్పును ద్వేషంగా మార్చుకుని మన హృదయంలో దాచుకోవడం మాత్రం మనకు మనమే చేసుకునే నష్టం. ఈ బ్యాగ్ను పారేసినప్పుడు నీకు ఎంత తేలికగా అనిపిస్తుందో.. నీ మనసులోని ద్వేషాన్ని వదిలేసినప్పుడు కూడా అంతే ప్రశాంతంగా అనిపిస్తుంది’ అని తాతయ్య చెప్పారు. తాతయ్య మాటలు మనవరాలికి అర్థమయ్యాయి. ఆమె బ్యాగ్ను పక్కన పెట్టింది. తన మనసులో ఇన్నాళ్లు మోస్తున్న కోపాన్ని, బాధను, ద్వేషాన్ని కూడా వదిలేసింది. ఆమె ముఖంలో మళ్లీ చిరునవ్వు కనిపించింది.
నీతి
ద్వేషం మనం ఎదుటివారిపైకి విసరాలనుకునే మండుతున్న నిప్పులాంటిది. కానీ అది అవతలి వారికి తగలకముందే మన చేతినే కాల్చేస్తుంది. ఒకరిని ద్వేషించినప్పుడు వారి తప్పుల భారాన్ని మనమే మనసులో మోస్తూ మనశ్శాంతిని కోల్పోతాం. క్షమించడం అంటే అవతలి వ్యక్తి చేసిన తప్పును సమర్థించడం కాదు. మన మనసును మనం ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం. కుళ్లిపోయిన వస్తువులను ఇంట్లో ఉంచుకోనట్లే.. కుళ్లిపోయిన ఆలోచనలను కూడా మనసులో దాచుకోకుండా వదిలేయడమే నిజమైన వివేకం. మన సంతోషం మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది. అది ఇతరుల ప్రవర్తనపై ఆధారపడి ఉండకూడదు.